Giấy phép kinh doanh là gì và vì sao kinh doanh phải làm giấy phép ?

Giấy phép kinh doanh” bao gồm giấy phép, giấy chứng nhận đủ điều kiện, chứng nhận bảo hiểm trách nhiệm nghề nghiệp, văn bản xác nhận, hình thức văn bản quy định điều kiện mà các cá nhân, tổ chức phải đáp ứng để thực hiện hoạt động đầu tư kinh doanh theo quy định của pháp luật do cơ quan nhà nước, người có thẩm quyền cấp cho cá nhân, tổ chức đó.

Như vậy, hiểu một cách đơn giản, Giấy phép kinh doanh là điều kiện để bạn được phép kinh doanh một ngành nghề nào đó theo quy định pháp luật. Để bắt đầu hoạt động kinh doanh một cách hợp pháp, thông thường sẽ có 02 loại giấy tờ quan trọng sau:

• Thứ nhất, Giấy chứng nhận đăng ký kinh doanh: bao gồm Giấy chứng nhận đăng ký doanh nghiệp và Giấy chứng nhận đăng ký hộ kinh doanh
• Thứ 2 là loại giấy tờ được cấp cho doanh nghiệp kinh doanh các ngành nghề có điều kiện. Đây là loại giấy thường được cấp sau khi bạn có Giấy chứng nhận đăng ký doanh nghiệp. Tùy vào ngành nghề bạn kinh doanh mà tên gọi mỗi loại giấy tờ là khác nhau.

Ví dụ: Nếu bạn kinh doanh ngành nghề du lịch lữ hành thì sau khi có Giấy chứng nhận đăng ký doanh nghiệp, bạn sẽ phải xin cấp thêm Giấy phép kinh doanh dịch vụ lữ hành nội địa hoặc Giấy phép kinh doanh dịch vụ lữ hành quốc tế.

Thông thường, khi nhắc đến Giấy phép kinh doanh, mọi người thường chỉ nghĩ đến là Giấy chứng nhận đăng ký kinh doanh. Đây là loại giấy tờ cơ bản và tiên quyết cho phép các cá nhân và tổ chức được hoạt động kinh doanh một cách hợp pháp theo quy định pháp luật.

Vì sao kinh doanh phải làm giấy phép, lợi ích khi có Giấy phép kinh doanh là gì ?

Khi được cấp giấy phép kinh doanh, bạn sẽ được hưởng rất nhiều lợi ích như:

• Được nhà nước bảo vệ và cho phép hoạt động những ngành nghề kinh doanh đã đăng ký. Đây là bước đầu tiên mà bất kể doanh nghiệp nào muốn được pháp luật công nhận và bảo vệ cũng cần phải làm.
• Giấy phép kinh doanh là điều kiện để doanh nghiệp có quyền xuất hóa đơn đỏ: Hóa đơn đỏ dành cho những đối tượng khai và tính thuế theo phương pháp khấu trừ trong hoạt động mua bán nội địa, vận tải quốc tế và xuất khẩu. Và chỉ có những đối tượng đã có giấy phép kinh doanh mới được thực hiện việc xuất hóa đơn đỏ.
• Giấy phép kinh doanh là căn cứ chứng minh tư cách pháp nhân, khẳng định rằng các hoạt động kinh doanh của doanh nghiệp là hợp pháp từ đó tạo sự tin tưởng với khách hàng và khẳng định quy mô doanh nghiệp.
• Do mang tính hợp lý về mặt quy phạm pháp luật nên mang lại cho doanh nghiệp nhiều sự thuận lợi trong kinh doanh,
• Giúp doanh nghiệp tạo vị thế trên thị trường, thu hút đầu tư và mở rộng thị trường hợp tác, góp phần vào công cuộc phát triển kinh tế doanh nghiệp nói riêng và kinh tế nước nhà nói chung,
• Bên cạnh đó, doanh nghiệp được cấp giấy phép kinh doanh còn được hưởng các ưu đãi về thuế, hỗ trợ vay vốn ngân hàng và sự bảo vệ bằng pháp luật của nhà nước.

Vai trò của giấy phép kinh doanh

Đối với nhà nước:

Giấy phép đóng vai trò thiết yếu trong việc quản lý và điều chỉnh các hoạt động kinh tế, xã hội và môi trường tại Việt Nam. Dưới đây là những lý do chính giải thích tầm quan trọng của giấy phép:

• Đảm bảo tuân thủ pháp luật: Giấy phép giúp cơ quan nhà nước quản lý và kiểm soát các hoạt động của cá nhân, tổ chức theo đúng quy định. Việc có giấy phép chứng minh rằng hoạt động đã được thẩm định và chấp thuận, giảm thiểu nguy cơ vi phạm pháp luật.
• Tạo tính minh bạch và hợp pháp: Việc sở hữu giấy phép là cơ sở pháp lý chứng minh tính hợp lệ và minh bạch của hoạt động. Điều này không chỉ mang lại uy tín cho cá nhân, tổ chức mà còn xây dựng lòng tin với khách hàng, đối tác.
• Bảo vệ quyền lợi cộng đồng: Các quy định liên quan đến việc cấp giấy phép nhằm ngăn chặn những hoạt động có thể gây nguy hiểm đến sức khỏe, an ninh, môi trường và lợi ích chung của xã hội.
• Thúc đẩy phát triển bền vững: Trong các lĩnh vực như môi trường, xây dựng, y tế, giấy phép đóng vai trò hướng dẫn hoạt động theo các tiêu chuẩn an toàn, chất lượng, đảm bảo phát triển lâu dài và bền vững.
• Hỗ trợ quản lý hiệu quả: Giấy phép là công cụ quản lý hiệu quả của nhà nước, giúp cơ quan chức năng dễ dàng giám sát, kiểm tra và xử lý các hành vi vi phạm, từ đó duy trì trật tự xã hội và ổn định kinh tế.

Đối với doanh nghiệp:

Giấy phép không chỉ là yêu cầu pháp lý bắt buộc mà còn là nền tảng quan trọng giúp doanh nghiệp hoạt động ổn định, minh bạch và phát triển lâu dài. Cụ thể:

• Đảm bảo điều kiện hoạt động hợp pháp: Giấy phép là căn cứ pháp lý khẳng định doanh nghiệp đủ điều kiện kinh doanh trong lĩnh vực đăng ký. Việc sở hữu đầy đủ giấy phép giúp doanh nghiệp tránh rủi ro pháp lý, hạn chế nguy cơ bị xử phạt, đình chỉ hoặc buộc ngừng hoạt động.
• Nâng cao uy tín và năng lực cạnh tranh: Doanh nghiệp có giấy phép hợp lệ dễ tạo được niềm tin với khách hàng, đối tác và nhà đầu tư. Đây là yếu tố quan trọng giúp doanh nghiệp khẳng định thương hiệu, mở rộng hợp tác và tăng khả năng cạnh tranh trên thị trường.
• Thuận lợi trong ký kết hợp đồng và giao dịch: Nhiều hợp đồng kinh tế, dự án lớn hoặc hoạt động đấu thầu yêu cầu doanh nghiệp phải có đầy đủ giấy phép theo quy định. Giấy phép giúp doanh nghiệp đủ điều kiện tham gia các giao dịch có giá trị cao và mang tính dài hạn.
• Hạn chế rủi ro trong quá trình kinh doanh: Việc tuân thủ các điều kiện cấp phép giúp doanh nghiệp vận hành theo tiêu chuẩn về an toàn, chất lượng, môi trường và lao động, từ đó giảm thiểu rủi ro tranh chấp, khiếu kiện và thiệt hại phát sinh.
• Tạo nền tảng cho phát triển bền vững: Giấy phép giúp doanh nghiệp định hướng hoạt động đúng quy định, dễ dàng mở rộng quy mô, bổ sung ngành nghề hoặc kêu gọi vốn trong tương lai, góp phần xây dựng chiến lược phát triển ổn định và lâu dài.

Đối với người dùng / đối tác:

Giấy phép không chỉ bảo vệ lợi ích của doanh nghiệp và nhà nước mà còn đóng vai trò quan trọng trong việc đảm bảo quyền lợi, sự an tâm cho người dùng và các đối tác trong quá trình hợp tác, giao dịch:

• Đảm bảo quyền lợi và tính an toàn: Giấy phép là cơ sở để người dùng và đối tác yên tâm rằng sản phẩm, dịch vụ được cung cấp đã đáp ứng các tiêu chuẩn pháp lý, an toàn và chất lượng theo quy định, hạn chế rủi ro phát sinh trong quá trình sử dụng hoặc hợp tác.
• Tăng mức độ tin cậy khi giao dịch: Đối tác và khách hàng có thể dựa vào giấy phép để đánh giá mức độ uy tín, năng lực và tính chuyên nghiệp của doanh nghiệp, từ đó đưa ra quyết định hợp tác hoặc sử dụng dịch vụ một cách minh bạch và có căn cứ.
• Bảo vệ quyền lợi pháp lý: Trong trường hợp xảy ra tranh chấp, giấy phép là căn cứ pháp lý quan trọng giúp người dùng và đối tác bảo vệ quyền lợi chính đáng của mình, đảm bảo các bên tham gia giao dịch đều chịu sự điều chỉnh của pháp luật.
• Hạn chế rủi ro và thiệt hại: Việc hợp tác với doanh nghiệp có đầy đủ giấy phép giúp người dùng và đối tác giảm thiểu nguy cơ gặp phải các hoạt động trái phép, gian lận hoặc không đảm bảo chất lượng, từ đó hạn chế tổn thất về tài chính và uy tín.
• Tạo nền tảng hợp tác lâu dài: Giấy phép thể hiện cam kết tuân thủ pháp luật và hoạt động minh bạch của doanh nghiệp, góp phần xây dựng mối quan hệ hợp tác bền vững, ổn định và lâu dài giữa các bên.

Lưu ý quan trọng

Việc không phải đăng ký giấy phép kinh doanh chỉ áp dụng khi:

• Hoạt động mang tính cá nhân: Ví dụ: một người tự bán vé số, tự cắt tóc vỉa hè, không góp vốn hay hùn hạp với người khác.
• Quy mô nhỏ: Ví dụ: bán vài chục ly nước/ngày, bán đồ ăn vặt số lượng ít, không đầu tư máy móc lớn.
• Không có địa điểm cố định: Ví dụ: bán hàng rong di chuyển nhiều nơi, buôn chuyến theo từng đợt, không thuê mặt bằng.
• Không thuộc ngành nghề kinh doanh có điều kiện: Ví dụ: bán bánh kẹo gói sẵn, nước đóng chai; không kinh doanh rượu, thuốc lá, thuốc chữa bệnh.
• Không sử dụng nhiều lao động: Ví dụ: tự bán hoặc nhờ người nhà phụ giúp, không thuê nhân viên thường xuyên

Rủi ro khi không đăng ký giấy phép kinh doanh

Nguy cơ bị xử phạt hành chính: Khi hoạt động thực tế vượt quy mô cho phép nhưng không đăng ký kinh doanh, cá nhân có thể bị xử phạt, buộc ngừng hoạt động hoặc truy thu nghĩa vụ tài chính.

Không được pháp luật bảo vệ đầy đủ: Trong trường hợp xảy ra tranh chấp với khách hàng, đối tác hoặc cơ quan chức năng, người kinh doanh không có tư cách pháp lý rõ ràng sẽ gặp bất lợi lớn.

Hạn chế mở rộng kinh doanh: Không thể ký kết hợp đồng lớn, không xuất hóa đơn, không tham gia sàn thương mại điện tử chính thống hoặc hợp tác với doanh nghiệp.

Rủi ro về thuế và quản lý thị trường: Dễ bị kiểm tra, xử lý do không kê khai thuế, không đáp ứng các yêu cầu về an toàn thực phẩm, môi trường, trật tự đô thị.

Ảnh hưởng uy tín cá nhân: Hoạt động không đăng ký dễ bị đánh giá là thiếu minh bạch, gây mất niềm tin với khách hàng và đối tác trong dài hạn.